4.uzgodnienie przepływów pieniężnych netto ze stanem środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych w bilansie. Rachunek przepływów pieniężnych - metoda bezpośrednia. Metoda bezpośrednia polega na wykazaniu podstawowych tytułów wpływów i wydatków działalności operacyjnej jako odrębnych pozycji rachunku (KRS 1 art. 4.3). Rachunek przepływów pieniężnych za rok 2022. Ten element sprawozdania finansowego (z ang. cash flow) sporządzają obowiązkowo jednostki, których sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, a nie są jednostkami mikro lub małymi, w których organ uprawniony do zatwierdzenia sprawozdania podjął Jp99Q. Na walnych zgromadzeniach każdorazowo zatwierdzane jest sprawozdanie finansowe. Spółdzielnie, dla których badanie przez biegłego rewidenta jest obowiązkowe, sporządzają również rachunek przepływów pieniężnych (dalej: rpp), najczęściej za pomocą metody pośredniej. Coraz częściej dane zawarte w rpp są przedmiotem zainteresowania członków, które objawiają się prostym, ale zasadnym pytaniem: „dlaczego, kwota nadwyżki bilansowej nie jest zgodna z kwotą przepływów pieniężnych? Skoro spółdzielnia osiągnęła zysk, to dlaczego o tę kwotę nie zwiększył się stan środków pieniężnych?” Poniższe opracowanie przybliży Państwu to zagadnienie. Wymogi sporządzania rachunku przepływów pieniężnych Rozpoczynając analizę rachunku przepływów pieniężnych, warto poznać podstawy prawne, budowę oraz zasady jego sporządzania. Wytyczne w zakresie wymogów sporządzania rpp określono w art. 48b ustawy o rachunkowości, gdzie zdefiniowano działalność operacyjną, inwestycyjną i finansową oraz w załączniku nr 1 do ustawy, gdzie umieszczono wzór rpp. Uzupełnieniem przepisów ustawy o rachunkowości jest Krajowy Standard Rachunkowości (KSR) nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych”, który w praktyce jest przewodnikiem po tej części sprawozdania finansowego. Uwaga! Rpp w sposób pełny obrazuje rzeczywiste przepływy pieniężne w spółdzielni – i w tym zakresie dopełnia obraz sytuacji finansowej, który wynika z bilansu oraz rachunku zysków i strat. W cytowanej ustawie w art. 48b ust. 3 zdefiniowano, co składa się na poszczególne grupy rachunku przepływów pieniężnych, a mianowicie:POLECAMY Działalność operacyjna – podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. Działalność ta związana jest z ogółem operacji wynikających z podstawowej (statutowej) działalności spółdzielni. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej są z punktu widzenia wartości informacyjnej najważniejszą pozycją całego rachunku przepływów pieniężnych. Działalność inwestycyjna (lokacyjna) – nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty oraz korzyści. Czytając przepływy z działalności inwestycyjnej, otrzymujemy przede wszystkim informację, jakiej wielkości inwestycje i nowe zakupy spółdzielnia poczyniła oraz czy dokonuje sprzedaży posiadanego majątku. Działalność finansowa – pozyskiwanie lub utrata źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Ostatnia część rachunku przepływów pieniężnych pokazuje, w jaki sposób finansowana jest działalność spółdzielni (np. czy zaciągnięto kredyt lub inne zewnętrzne finansowanie, wysokość kosztów obsługi długu – odsetki). Przepływy pieniężne w spółdzielni Analizując rpp, można dokonać oceny źródeł pochodzenia środków pieniężnych, zbadać relacje pomiędzy nadwyżką bilansową, która jest wartością memoriałową (por. art. 6 ust. 1 a gotówką, oraz zapoznać się z kierunkami i kwotami wydatkowania środków pieniężnych. Przy analizie należy uwzględnić specyfikę działalności spółdzielni mieszkaniowych, tj. w zakresie działalności podstawowej – gospodarki zasobami mieszkaniowymi – działalność ta jest bezwynikowa, członkowie w ramach opłaty eksploatacyjnej pokrywają koszty. Stąd też o żadnym zysku w tej działalności nie może być mowy. Rpp w sposób pełny obrazuje rzeczywiste przepływy pieniężne w spółdzielni – i w tym zakresie dopełnia obraz sytuacji finansowej, który wynika z bilansu oraz rachunku zysków i strat. Ocenianie działalności spółdzielni tylko przez kategorię zysku netto należy traktować z ostrożnością, gdyż osiągnięty zysk nie jest tożsamy z uzyskaniem odpowiadającemu mu ekwiwalentowi środków pieniężnych. Równocześnie, stawianie ocen tylko na podstawie rpp, może także doprowadzić do mylnych wniosków. Metody sporządzania RPP Zdecydowana większość spółdzielni sporządza rpp metodą pośrednią, gdzie za punkt wyjścia w ustaleniu przepływów z działalności operacyjnej przyjmuje się zysk netto z rachunku zysków i strat, po czym koryguje tę kwotę o pozycje niezwiązane z działalnością operacyjną, jak i o kwoty niepowodujące zmian w stanie środków pieniężnych (np. amortyzacja). Natomiast przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej, niezależnie od wybranej metody sporządzania rpp, mają ten sam układ – dane wykazywać się powinno metodą bezpośrednią. Dzięki metodzie pośredniej łatwiej zobrazować zmiany w takich pozycjach, jak: należności czy zobowiązania krótkoterminowe, dzięki temu można szybko przeanalizować, jaki jest trend zmiany zadłużenia w opłatach za lokale mieszkalne bądź terminowość regulowania swoich zobowiązań przez spółdzielnię. Ocena sytuacji finansowej Jak już wspomniano powyżej, do oceny sytuacji finansowej posługiwanie się kategorią ekonomiczną, jaką jest zysk wykazywany w rachunku zysków i strat, obarczone jest ryzykiem. Jest to bowiem wartość księgowa ustalona zgodnie z zasadą memoriału, która nie zawsze musi odzwierciedlać przepływ środków pieniężnych. Upraszczając sprawę, można powiedzieć, że w spółdzielniach prawidłowo zarządzanych oraz utrzymujących płynność na odpowiednim poziomie: Kwota przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat nie znajdzie pokrycia w zrealizowanych środkach pieniężnych, co jest głównie spowodowane powstawaniem zaległości w opłatach za lokale. To natomiast rodzi wzrost należności z tytułu dostaw i usług. Stąd też wzrost należności wykazuje się w rachunku przepływów pieniężnych ze znakiem minus – tym samym koryguje się wynik księgowy o niezrealizowane kasowo przychody. Koszty działalności spółdzielni zostały opłacone (koszt = wydatek). Kwota zobowiązań z tytułu dostaw i usług wykazana w bilansie oznacza wówczas nieopłaconą na dzień bilansowy kwotę kosztów roku bieżącego. W większości przypadków zobowiązania te zostają spłacone w styczniu roku następnego. Zmniejszenie stanu zobowiązań wiązać będzie się natomiast ze zmniejszeniem stanu środków pieniężnych. Wskaźniki finansowe Na marginesie powyższych rozważań związanych z przychodami/kosztami i ich wpływem na stan środków pieniężnych, a w konsekwencji na ocenę sytuacji jednostki, wspomnieć należy, że z uwagi na specyfikę działalności spółdzielni dokonywanie oceny ich stanu finansowego, tylko na podstawie zysku netto i wskaźników wyliczanych na podstawie tej wartości, jest obarczone wysokim ryzykiem. Jak już wspomniano, zysk netto jest tylko wartością księgową. Do tego zastrzeżenia dodać należy kolejne: podstawowym celem działalności spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków i ich rodzin, a nie wypracowywanie zysku (co dotyczy GZM-u). W raportach z badania ksiąg rachunkowych biegli rewidenci operują często takimi wskaźnikami, jak na przykład rentowność netto, liczona jako zysk netto / przychody ze sprzedaży. Przy interpretacji takich wskaźników pamiętać należy o powyższym zastrzeżeniu oraz o tym, że wykazywany w rachunku zysków i strat zysk netto dotyczy tylko działalności niezwiązanej z GZM (nadwyżka/niedobór na GZM traktowana jest jako rozliczenia międzyokresowe). Ponadto, w przychodach ze sprzedaży ujęte są wszystkie przychody, niezależnie od źródeł pochodzenia, natomiast sam zysk, jak wspomniano, dotyczy tylko wycinka działalności. Oprócz wskazanych wyżej, na przykład operacji gospodarczych powodujących zmianę stanu środków pieniężnych w spółdzielniach mogą wystąpić zdarzenia, które nie powodują takiej zmiany. Na przykład: przeksięgowanie środków trwałych w budowie (nakłady) na stan środków trwałych, związane z zakończeniem procesu inwestycyjnego i rozpoczęciem użytkowania środka trwałego, odprowadzenie gotówki z kasy na rachunek bankowy, przekazanie nadwyżki bilansowej na fundusz remontowy. Ustalanie nadwyżki bilansowej W tym miejscu wspomnieć należy, że przy ustalaniu nadwyżki bilansowej spółdzielnie powinny kierować się nadrzędnymi zasadami rachunkowości, w tym zasadą ostrożności (art. 7 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Oznacza to, że w wyniku finansowym należy uwzględnić wyłącznie niewątpliwe przychody i koszty oraz zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów. Kwestia ta ma niebagatelne znaczenie dla prawidłowości gospodarki finansowej spółdzielni, a w szczególności jej gospodarki remontowej. W przypadku zawyżenia wyniku finansowego, na przykład poprzez nieutworzenie odpisów aktualizujących należności, których odzyskanie jest co najmniej wątpliwe, walne zgromadzenie spółdzielni przeznacza na fundusz remontowy środki, które nie mają odzwierciedlenia w środkach pieniężnych. W przyszłości może się więc okazać, że na koncie funduszu remontowego są tylko „wirtualne” pieniądze. Odroczony podatek Zanim przejdziemy do przedst... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota" Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej ...i wiele więcej! Sprawdź Transkrypcja filmu videoW poprzednim filmie, wykorzystując zasadę memoriałową rachunkowości, mieliśmy 200$ zysku w miesiącu 2, ale jak zauważyliśmy, w tym samym miesiącu stan naszej gotówki spadł ze 100$ do minus 100$, więc w rzeczywistości straciliśmy 200$ gotówki. Jak możemy zrozumieć tę sytuację, kiedy wydaje się, że zarobiliśmy 200$ zysku, ale straciliśmy 200$ gotówki? Możemy pogodzić te dwie informacje dzięki rachunkowi przepływów pieniężnych. Zajmijmy się więc rachunkiem przepływów pieniężnych, który tutaj przedstawię. Zacznijmy od zysku netto albo lepiej od stanu gotówki, który mieliśmy na początku, więc przepiszmy go z tego stanu gotówki do drugiego stanu gotówki. Powiedzmy, że mamy ilość gotówki na początku, czyli 100$. Następnie, interpretując w najprostszy sposób z możliwych, zysk netto teoretycznie powinien być pieniędzmi, które otrzymujesz albo przynajmniej jakimś rodzajem zysku. Zwiększają się twoje aktywa albo przynajmniej księgujesz tak, jakby twoje aktywa się zwiększały. Tak więc następnie otrzymujesz swój zysk netto w danym okresie. W tym momencie bierzemy wszystko, co zostało zapisane w rachunku zysków i strat. Tam mieliśmy 200$ zysku netto i teraz musimy uzgodnić tę część, poniewać gdyby to było wszystko, co otrzymaliśmy, wtedy powinniśmy mieć 300$ gotówki na koniec okresu, której oczywiście nie mamy. Musimy zatem przeprowadzić uzgodnienie, patrząc na zmiany różnych pozycji w bilansie. Zatem tutaj mieliśmy zmianę netto w wielkości należności. Odnotowaliśmy wzrost naszych należności. Nazwę to wzrostem ARAR jest skrótem od AR jest skrótem od 'accounts receivable', czyli należności. Pomyślmy nad tym, kiedy nasze należności rosną, znaczy to, że pozwalamy innym ludziom, żeby byli nam winni pieniądze, czyli w tym wypadku pozwalamy im posiadać nasze 400$. Jeżeli nie pozwolilibyśmy ludziom na to, mielibyśmy tę gotówkę, więc wygląda to jakbyśmy odwlekali w czasie moment otrzymania naszej gotówki. To jest te 400$, których nie otrzymałeś, a mógłbyś otrzymać, gdybyś nie pozwolił pewnej osobie opóźnić terminu, w którym ona tobie zapłaci. Zatem wzrost należności oznacza tym momencie mniej gotówki niż mógłbyś posiadać, zatem to jest ujemny przepływ 400$ w rachunku. Nie mieliśmy innych zmian, nie wyszczególniliśmy nawet zobowiązań handlowych; to jest w istocie spychanie obowiązku płacenia ludziom na innych ludzi, ale nawet nie wspomniałem o tym w poprzednim przykładzie. Nie ma innych zmian w zobowiązaniach, więc to jest jedyna korekta, której dokonujemy. Jeśli to robimy, co czasamy nazwane będzie wykorzystaniem gotówki albo jej odejmowaniem, istnieją różne sposoby, nazewnictwa w różnych sytuacjach, ale ostatecznie otrzmujemy gotówkę netto z działalności operacyjnej. Tutaj możemy zobaczyć, kiedy dodamy gotówkę z działalności operacyjnej 200$ minus 400$, sumuję tutaj te zapisy, otrzymujemy minus 200$, więc gdy gotówka na początku wynosiła 100$, i mieliśmy minus 200$ z działalności operacyjnej. Otrzymujemy tyle samo, ile mielibyśmy po księgowaniu gotówki. Mielibyśmy minus 200$ gotówki z działalności operacyjnej i wtedy, jeśli zaczynaliśmy mając 100$ gotówki i wydaliśmy 200$, stan końcowy naszej gotówki wyniesie minus 100$. Ta krótka kalkulacja, którą tutaj przeprowadziłem jest uzgodnieniem pomiędzy dodatnim zyskiem w wysokości 200@ i ujemnym stanem gotówki. To pokazuje, jak przeszliśmy od początkowego stanu gotówki do końcowego. To jest rachunek przepływów pieniężnych, a zatem znacie już 3 najważniejsze elementy sprawozdania finansowego. Cash flow – definicja Sprawozdanie finansowe składa się z kilku elementów. Oprócz bilansu i rachunku zysków i strat obejmuje ono także rachunek przepływów pieniężnych. Cash flow to element sprawozdania finansowego istniejącego przedsiębiorstwa lub analizy finansowej biznesplanu. Ukazuje źródła finansowania środków finansowych i ich wykorzystanie. Nadwyżka powstała między nimi w wyniku działalności to Cash flow. Dokument pozwala na ustalenie, jaką gotówką dysponuje przedsiębiorstwo, z jakich źródeł ona pochodzi i jak zostały zagospodarowane te finanse. Jest uzupełnieniem pozostałych zestawień. Sposób jego sporządzenia określają przepisy. W przeciwieństwie do bilansu i rachunku zysku i strat uwzględnia wyłącznie faktycznie zaistniałe przepływy pieniężne. Nie obejmuje wartości szacunkowych, dlatego wskaźniki cash flow są dokładniejsze od innych sposobów wykorzystywanych w ocenie potencjału firmy. Trzy segmenty rachunku przepływów środków pieniężnych Na rachunek przepływów środków finansowych składają się trzy segmenty. Pierwszym z nich są przepływy pieniężne z działalności operacyjnej firmy. Podlegają tu wszelkie środki pieniężne generowane w wyniku podstawowej działalności przedsiębiorstwa lub statutowej działalności. W praktyce stanowią one zazwyczaj około 90% wszystkich środków. Kolejnym segmentem są przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej. Są to środki generowane lub wydatkowane na inwestycje, które są niezbędne do prawidłowego działania przedsiębiorstwa. Może to być zakup środków trwałych. Trzecim segmentem są przepływy pieniężne netto z działalności finansowej. Zalicza się do nich wszelkiego rodzaju kredyty, obligacje, akcje, wypłatę dywidend, skup własnych akcji, spłatę kredytów, odsetek. Te trzy rodzaje przepływów razem tworzą rachunek przepływów pieniężnych w ujęciu gotówkowym. Znaczenie rachunku przepływów pieniężnych Dane wykazane w rachunku przepływów pieniężnych są coraz częściej wykorzystywane ze względu na dużą użyteczność. W przeciwieństwie do innych elementów sprawozdania finansowego, rachunek przepływów nie zawiera pozycji niepieniężnych, i dlatego ukazuje płynność finansową firmy. Przedsiębiorstwo może przedstawiać zysk netto w wysokich kwotach, natomiast przepływy pieniężne mogą się gwałtownie zmniejszać. W efekcie kwota przepływów z całej działalności może być ujemna, a sytuacja finansowa firmy może się znacznie pogorszyć. Warto mieć na uwadze, że nie są to zapisy księgowe, lecz rzeczywiste. Opóźnione terminy płatności i inne okoliczności powodują, że pozycja wykazana zostaje w księgach, zwiększając zyski, a faktycznie tych środków firma nie posiada i być może nigdy nie odzyska. Przed utratą płynności finansowej, a nawet bankructwem, może uratować firmę odpowiednio wcześnie przeprowadzona analiza rachunku przepływów pieniężnych. Cash flow jest przydatny przy analizie wypłacalności przedsiębiorstwa. Wykorzystują go potencjalni kredytodawcy przed podjęciem decyzji o udzieleniu zobowiązania, kontrahenci do oceny ryzyka oraz inwestorzy do oszacowania kondycji firmy i jej możliwości generowania zysków w przyszłości. Znaczenie cash flow – przykład Przedsiębiorstwo wykazuje dodatnie salda pomimo ujemnego rachunku przepływów pieniężnych. Dodatnie salda są wynikiem sprzedaży majątku trwałego i zaciągniętych kredytów. Tymczasem działalność podstawowa nie prowadzi do uzyskania zysków. Dla potencjalnych inwestorów, kredytodawców czy kontrahentów firma mogłaby wyglądać korzystnie, gdy w rzeczywistości ma ogromne kłopoty. Innym przykładem jest firma, która jest stabilna, rozwija się i aktywnie inwestuje. Jest w stanie spłacać swoje zobowiązania z zysków wypracowanych działalnością operacyjną. Jej cash flow wykaże dodatnie saldo przepływów. Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych Do sporządzenia cash flow stosowane są dwa sposoby. Są to metody: bezpośrednia i pośrednia. Są one równoważne i dają porównywalne wyniki. Metoda bezpośrednia polega na zestawieniu poszczególnych grup wpływów wydatków. W ten sposób uzyskuje się informacje o zdarzeniach występujących w firmie. Wykazuje się tu wpływy ze sprzedaży, wypływy z tytułu dostaw i usług, wypływy z tytułu wynagrodzeń oraz podatków i opłat. Metoda pośrednia za pozycję wyjściową przyjmuje zysk netto lub zysk z działalności operacyjnej, od którego uwzględniane są korekty kosztów, niemających charakteru pieniężnego, lecz mogących mieć wpływ na wynik finansowy. Daje to przejrzysty obraz kondycji firmy i pokazuje związek pomiędzy rachunkiem wyników, a przepływami pieniężnymi. Rozkłada wynik na elementy i wskazuje transakcje, które mają na niego wpływ, lecz nie mają charakteru pieniężnego. Rachunek przepływów pieniężnych to wraz z bilansem i rachunkiem wyników podstawa do oceny kondycji firmy. Pokazuje rzeczywiste przepływy środków dostarczając informacji o płynności finansowej firmy i jej wypłacalności.